Als je opgroeit met een heupafwijking komen er naarmate je ouder wordt waarschijnlijk steeds meer vragen. Misschien vraag je je af of je ooit je rijbewijs zou kunnen halen. Het korte antwoord hierop is: ja, dat kan. Of in ieder geval, het is niet per definitie onmogelijk.
Gezondheidsverklaring
Voordat je examen kan gaan doen moet je een gezondheidsverklaring indienen bij het CBR. Dat geldt voor alle examens, behalve de bromfiets en de brommobiel. De gezondheidsverklaring bestaat uit een aantal vragen die je, uiteraard naar waarheid, moet invullen. Ieder lichaam, en zelfs iedere heupafwijking is natuurlijk anders, dus er bestaat geen vaste uitkomst. Waar de één misschien meteen goedgekeurd wordt moet een ander bijvoorbeeld nog naar een specialist. Het kan ook zijn dat je een rijtest moet doen.
Je mag al beginnen met lessen voordat je de uitslag van de gezondheidsverklaring hebt en je mag ook je theorie-examen al doen. Twijfel je of het überhaupt zin heeft om met lessen te beginnen? Dan mag je de gezondheidsverklaring natuurlijk ook al indienen voordat je daarmee begint.
Bezoek aan een arts of specialist
Bij het beoordelen van de gezondheidsverklaring houdt het CBR zich aan de geldende wetgeving, de Regeling Eisen Geschiktheid 2000. In sommige situaties is het nodig om een bezoek te brengen aan een arts of zelfs een specialist. Het CBR stuurt je dan een verwijzing waarmee je een afspraak kan maken met deze arts of specialist. Je wordt dan onderzocht, de arts stelt een rapport op en als jij daar toestemming voor geeft stuurt de arts het rapport door naar het CBR. Je bent niet verplicht om die toestemming te geven, maar als het CBR geen rapport ontvangt betekent dat automatisch dat je ongeschikt wordt verklaard. Je mag dan, in ieder geval op dat moment, niet je rijbewijs halen. Geef je toestemming, dan ontvangt het CBR het rapport van de arts. Soms is het rapport voldoende, maar het kan ook zijn dat je nog een rijtest moet doen.
Rijtest
Door middel van een rijtest beoordeelt een deskundige van het CBR of je veilig aan het verkeer kunt deelnemen. In het geval van een heupprobleem zal er bijvoorbeeld gekeken worden of je de auto in alle situaties goed kunt bedienen en besturen. De rijtest is geen examen, maar het is wel handig om van tevoren wat lessen gevolgd te hebben.
Lukt het niet om de auto goed te besturen en te bedienen? Dan is er nog niet meteen een probleem. De deskundige zal samen met jou onderzoeken of je beperking bijvoorbeeld gecompenseerd kan worden door training, of een aanpassing aan de auto, of een orthopedisch hulpmiddel. Je wordt niet zomaar afgekeurd, er wordt altijd gekeken naar wat er wel mogelijk is.
Wat kan de uitkomst zijn?
Als je alle eventuele onderzoeken en rijtesten achter de rug hebt krijg je een beoordeling. De uitkomst kan zijn dat je rijgeschikt bent, in dat geval mag je praktijkexamen doen, en als je slaagt krijg je het felbegeerde rijbewijs. In sommige situaties wil het CBR na een bepaalde tijd de situatie opnieuw beoordelen. In dat geval zal je rijbewijs geen tien jaar geldig zijn, maar bijvoorbeeld drie of vijf jaar. En in sommige gevallen ben je wel rijgeschikt, maar onder voorwaarden. Dat betekent dat er bijvoorbeeld een aanpassing aan de auto nodig is, of dat je alleen mag rijden in een automaat.
In enkele gevallen komt het helaas voor dat je niet rijgeschikt verklaard wordt. In dat geval mag je op dat moment geen praktijkexamen doen en kun je geen rijbewijs halen. Ook dit is geen definitief einde: je mag er altijd voor kiezen om later opnieuw een beoordeling aan te vragen door opnieuw een gezondheidsverklaring in te dienen.
Brommobiel en scooter
Voor de brommobiel en de scooter gelden geen wettelijke medische eisen. Het indienen van een gezondheidsverklaring en het laten beoordelen van je gezondheid is hiervoor niet nodig. Iedereen mag, uiteraard na het behalen van het juiste rijbewijs, op een scooter of in een brommobiel rijden. Hierbij hoort natuurlijk wel een stukje eigen verantwoordelijkheid. Gaat het niet, doe het dan ook niet, en breng geen anderen in gevaar. Overleg bij twijfel altijd met je (huis)arts.
Dit artikel is geschreven door Jenniek van Benthem en is eerder verschenen in Heupge(w)richt 107.
