Als je ziek bent of een aandoening hebt, krijg je te maken met verschillende zorgverleners. Het begint vaak met een gesprek met je huisarts. Als je daarna doorverwezen wordt, krijg je verschillende gesprekken met specialisten in het ziekenhuis of van andere zorginstanties. Een hele andere wereld, waar je helemaal nieuw in bent. Maar wel eentje waarin je je moet verdiepen, want het gaat over je eigen gezondheid of die van je kind. Je moet in één keer beslissingen maken waar je voorheen nooit over hoefde na te denken.
Zeker als je net te horen hebt gekregen dat er een vermoeden is van een heupafwijking kan er veel op je af komen. Je bent emotioneel, je hebt veel vragen en je toekomst is onzeker. Maar ook als je al langer weet dat je een heupaandoening hebt, kan het zijn dat er controles in het ziekenhuis blijven. Gesprekken met artsen worden dan onderdeel van je leven. Er kan altijd een situatie ontstaan waarop je niet voorbereid bent; een uitslag is onverwacht of er moet meer onderzoek gedaan worden.
Het is dan belangrijk dat deze gesprekken met je zorgverlener goed verlopen zodat je niet met vragen achterblijft. Maar een goede band met je zorgverlener is ook belangrijk, zodat jullie beiden kunnen werken aan een goed zorg- of hersteltraject.
Als je goed met elkaar kunt praten, begrijpen zorgverleners beter wat jouw behoeften en verwachtingen zijn. Je voorkomt daarnaast ook miscommunicatie, wat ook weer verkeerde diagnoses of medicatiefouten kan voorkomen. Het werkt ook de andere kant op: als patiënten zich gehoord en begrepen voelen, zijn ze ook geneigd actief mee te werken aan hun behandeling.
Goede communicatie met je zorgverlener kan in de praktijk ingewikkeld zijn. Zorgverleners hebben vaak beperkte tijd voor consulten. Vaak gebruiken ze medische termen. Zij hebben dagelijks te maken met dit soort problemen, maar jij als patiënt niet. Je bent zelf emotioneel of gestrest. Soms kunnen taal- en cultuurverschillen een rol spelen.
In deze blog verzamelen we een aantal tips die je kunnen helpen voor betere communicatie met je zorgverlener.
1. Wees voorbereid.
Wat is het doel van het gesprek? Wat wil je te weten komen?
Een eerste gesprek bij de huisarts gaat anders dan als je je onderzoeksresultaten met een specialist bespreekt. Vertel je huisarts bijvoorbeeld over de voorgeschiedenis van je klacht(en). Wat heb je allemaal al geprobeerd, wat hielp wel en wat niet. Maak notities en neem deze mee naar je huisarts. Ga je de onderzoeksresultaten bespreken met je specialist, lees je dan in. Bekijk de resultaten in een online portaal en schrijf je vragen op als iets niet duidelijk is. Zo ga je goed voorbereid het gesprek in.
2. Maak gebruik van de 3 goede vragen
Op de website 3goedevragen.nl lees je over de 3 goede vragen die je kunt stellen om de goede informatie te krijgen:
- Wat zijn mijn mogelijkheden?
- Wat zijn de voordelen en nadelen van die mogelijkheden?
- Wat betekent dat in mijn situatie?
Met deze vragen als uitgangspunt kun je een goed gesprek met je zorgverlener voeren.
3. Schrijf je vragen op.
Artsen houden van concrete vragen, maar zorg er ook voor dat de vragen niet alleen met ja of nee beantwoord kunnen worden want daar heb je niks aan. Schrijf ook de antwoorden van de vragen op.
Voorbeelden van vragen kunnen zijn:
“Wat betekent dit testresultaat?”
“Wat zijn de bijwerkingen van dit medicijn?”
“Ik ben zo moe en ik wil hier graag tips voor.”
“Ik heb dit en dit al geprobeerd, wat kan ik verder nog doen om mijn probleem te verhelpen?”
4. Vraag als iets niet duidelijk is.
Als je iets niet begrijpt, vraag dan om uitleg in eenvoudige taal. Vaak worden er medische termen gebruikt of over instanties gepraat die je niet kent. Vraag om uitleg in makkelijke woorden. Het is belangrijk dat jij de informatie goed begrijpt, zodat je later een goede keuze kunt maken over het vervolgtraject.
5. Wees eerlijk en open.
Het is belangrijk dat je arts alle informatie heeft, zodat hij of zij jou goed kan adviseren en begeleiden. Ook als het gaat over persoonlijke en gevoelige informatie. Dit kan ongemakkelijk zijn. Probeer je thuis zo goed mogelijk voor te bereiden om de juiste woorden te vinden om je probleem bespreekbaar te maken. Bedenk je daarbij ook dat de arts of zorgverlener die je spreekt dagelijks met dit soort situaties te maken heeft en hier goed mee kan omgaan.
6. Neem iemand mee.
Neem iemand mee om te helpen met het stellen van vragen of het onthouden van informatie. Dit kan een familielid of vriend(in) zijn. Zorg ervoor dat deze persoon objectief mee kan doen en zelf niet emotioneel wordt.
7. Neem het gesprek op.
Je mag een gesprek altijd opnemen. Dit kan met je telefoon. Zo kun je het later terugluisteren. Zorgverleners zijn dit gewend. Je bent niet verplicht om hier toestemming voor te vragen, maar het is wel netjes om het aan het begin van het gesprek aan te geven. Het is niet toegestaan om een opname te publiceren zonder toestemming van de zorgverlener.
8. Houd een dagboek bij
Als je langdurig last hebt van (pijn)klachten, kan een dagboek bijhouden helpen om overzicht te krijgen. Je arts wil graag weten wat je voorgeschiedenis is geweest, welke klachten, aandoeningen, operaties, behandelingen en medicijnen je hebt gehad. Niet alles staat in je patiëntendossier. De effecten van fysiotherapie of een alternatieve behandeling worden daarin niet bijgehouden, maar kunnen wel van belang zijn. Zo kan hij of zij je beter helpen. Een dagboek kan je houvast bieden in gesprekken met je zorgverlener.
Op begineengoedgesprek.nl vind je meer tips over samen beslissen.
Binnenkort zetten we ook de blog: Hoe maak ik een goede beslissing over mijn behandeling? op de de website. Dus houd onze website in de gaten!
